پیامکی می‌رسد با یک کد چندرقمی. چند ثانیه بعد، پیامی از یک آشنا یا شماره‌ای ناشناس: «ببخشید، کدی اشتباهی برایت فرستادم، می‌شه برام بفرستی؟»
همین یک پیام کوتاه، یکی از رایج‌ترین راه‌های سرقت حساب پیام‌رسان است. کدی که فرستاده‌اید، کلید ورود به حساب شماست — و کسی که آن را دارد، می‌تواند حساب شما را روی گوشی خودش فعال کند.
پلیس فتا درباره‌ی افزایش کلاهبرداری از طریق هک شماره‌تلفن و پیام‌رسان‌ها هشدار داده است. در این راهنما توضیح می‌دهیم این ترفند چطور کار می‌کند، چطور از آن جلوگیری کنید، و اگر حسابتان دزدیده شد چه کنید.
کد تأیید پیامکی چیست؟
بسیاری از سرویس‌ها — پیام‌رسان‌ها، بانک‌ها، فروشگاه‌های اینترنتی و پلتفرم‌های پرداخت — برای اثبات اینکه شماره متعلق به خود شماست، یک کد یک‌بارمصرف با پیامک می‌فرستند.
این کد یک معنای ساده دارد:
هر کسی این کد را داشته باشد، از نظر سرویس همان کسی است که صاحب شماره است.
به همین دلیل، کد تأیید را باید مثل رمز عبور در نظر گرفت — با این تفاوت که از رمز عبور هم حساس‌تر است، چون معمولاً آخرین مانع پیش از ورود به حساب است.
ترفند چطور کار می‌کند؟
سناریوی رایج
- کلاهبردار شماره‌ی شما را در سرویسی مثل واتساپ یا تلگرام وارد می‌کند و درخواست ورود می‌دهد.
- سرویس یک کد تأیید به گوشی شما پیامک می‌کند.
- کلاهبردار با شما تماس می‌گیرد یا پیام می‌دهد و با یک بهانه، کد را درخواست می‌کند.
- اگر کد را بفرستید، او وارد حساب شما می‌شود.
بهانه‌های رایج
- «کد را اشتباهی به شماره‌ی تو فرستادم»
- «از طرف پشتیبانی تماس می‌گیرم، حسابت مشکل دارد»
- «برنده‌ی جایزه شدی، کد را بفرست تا واریز کنیم»
- «برای شرکت در نظرسنجی، کدی که الان می‌آید را بگو»
- پیام از حساب یک دوست یا خویشاوند — که خودش قبلاً دزدیده شده است
آخرین مورد خطرناک‌تر از بقیه است: پیام از کسی می‌آید که می‌شناسید، پس اعتماد می‌کنید.
بعد از سرقت حساب چه می‌شود؟
طبق هشدار پلیس فتا، پس از نفوذ به حساب، مجرمان ممکن است اطلاعات شخصی را سرقت کنند و از صاحب حساب و حتی دوستان و آشنایانش اخاذی کنند.
الگوهای رایج گزارش‌شده:
- درخواست پول از مخاطبان با نام شما — «فوری است، کارت‌به‌کارت کن»
- ارسال همان ترفند به مخاطبان شما برای سرقت حساب‌های بیشتر
- دسترسی به گفتگوها و سوءاستفاده از محتوای آن‌ها
قاعده‌ی طلایی
کد تأیید را به هیچ‌کس نگویید و برای هیچ‌کس نفرستید.
نه به دوست، نه به خویشاوند، نه به کسی که خود را کارمند بانک، اپراتور یا پشتیبانی معرفی می‌کند.
دلیلش ساده است: هیچ سرویس معتبری کد تأیید را از شما درخواست نمی‌کند. کد برای این ساخته شده که شما آن را در همان برنامه وارد کنید، نه اینکه به کسی بگویید.
این قاعده برای بانک‌ها هم صادق است: هیچ بانکی از طریق تماس، پیامک یا ایمیل رمز پویا را درخواست نمی‌کند.
پیشگیری: تأیید دو مرحله‌ای را فعال کنید
پلیس فتا بر فعال‌سازی تأیید دو مرحله‌ای در پیام‌رسان‌هایی مثل واتساپ، تلگرام و اینستاگرام تأکید کرده است. این تنظیم امنیت حساب را تا حد زیادی افزایش می‌دهد.
تأیید دو مرحله‌ای چه می‌کند؟
با فعال‌کردن آن، علاوه بر کد پیامکی، یک رمز شخصی هم تعریف می‌کنید. حتی اگر کسی کد پیامکی را به دست بیاورد، بدون این رمز نمی‌تواند وارد حساب شود.
واتساپ
مسیر معمول:
Settings ← Account ← Two-step verification ← Turn on
یک پین شش‌رقمی تعریف کنید و ایمیل بازیابی را هم وارد کنید.
تلگرام
مسیر معمول:
Settings ← Privacy and Security ← Two-Step Verification
یک رمز تعریف کنید و ایمیل بازیابی را تنظیم کنید.
> مسیر منوها ممکن است در نسخه‌های مختلف برنامه کمی متفاوت باشد.
چند نکته درباره‌ی رمز دوم
- رمزی انتخاب کنید که با رمزهای دیگرتان یکی نباشد
- آن را در جای امن نگه دارید
- ایمیل بازیابی را حتماً وارد کنید؛ اگر رمز را فراموش کنید، تنها راه بازیابی است
علائم اینکه حسابتان در خطر است
- پیامک کد تأییدی دریافت کردید که خودتان درخواست نکرده بودید — یعنی کسی شماره‌ی شما را وارد کرده
- از حساب خارج شدید بی‌آنکه خودتان خارج شده باشید
- مخاطبان می‌گویند پیام‌هایی از شما گرفته‌اند که نفرستاده‌اید
- دستگاه ناشناسی در فهرست دستگاه‌های متصل به حساب دیده می‌شود
اگر پیامک کد تأیید ناخواسته دریافت کردید، هیچ کاری با آن نکنید و آن را برای کسی نفرستید. به‌تنهایی خطری ندارد — خطر وقتی است که کد به دست کس دیگری برسد.
اگر حسابتان دزدیده شد
۱. دوباره وارد شوید
برنامه را باز کنید و با شماره‌ی خودتان دوباره ثبت‌نام کنید. کد تأیید به گوشی شما می‌آید. در بسیاری از موارد، ورود دوباره باعث خروج دستگاه دیگر می‌شود.
۲. مخاطبان را آگاه کنید
از راه دیگری — تماس تلفنی یا پیام‌رسان دیگر — به دوستان و خانواده اطلاع دهید که حسابتان دزدیده شده و به هیچ درخواست پول یا کدی از طرف آن حساب پاسخ ندهند.
۳. تأیید دو مرحله‌ای را فعال کنید
به محض بازگشت به حساب، آن را فعال کنید.
۴. به پلیس فتا گزارش دهید
- تلفن: ۰۹۶۳۸۰
- آنلاین: policefata.ir
راهنمای کامل گزارش در مقاله‌ی «چطور کلاهبرداری را به پلیس فتا گزارش کنیم؟» آمده است.
این ترفند فقط برای پیام‌رسان‌ها نیست
همین الگو برای حساب‌های بانکی، کیف پول‌ها، پلتفرم‌های خرید اقساطی و اعتباری هم به کار می‌رود. پلیس فتا درباره‌ی شگرد کلاهبرداران در سرقت کدهای تأیید پلتفرم‌های اعتباری نیز هشدار داده است.
قاعده همان است: کد تأیید را، از هر سرویسی که باشد، به کسی ندهید.
پرسش‌های پرتکرار
دوستم پیام داد که کدی اشتباهی فرستاده. بفرستم؟
خیر. ممکن است حساب دوستتان دزدیده شده باشد. از راه دیگری — مثلاً تماس تلفنی — با خود او صحبت کنید.
پیامک کد تأیید گرفتم که درخواست نکرده بودم. چه کنم؟
کاری نکنید و کد را برای کسی نفرستید. به‌تنهایی خطری ندارد. تأیید دو مرحله‌ای را فعال کنید.
تأیید دو مرحله‌ای چه فایده‌ای دارد؟
حتی اگر کسی کد پیامکی را به دست بیاورد، بدون رمز دومی که شما تعریف کرده‌اید نمی‌تواند وارد حساب شود.
حسابم دزدیده شد. اول چه کنم؟
دوباره با شماره‌ی خودتان وارد شوید، از راه دیگری به مخاطبان اطلاع دهید، و به پلیس فتا با ۰۹۶۳۸۰ گزارش دهید.
کسی که خود را پشتیبانی معرفی کرد کد را خواست. معتبر است؟
خیر. هیچ سرویس معتبری کد تأیید را از کاربر درخواست نمی‌کند.
جمع‌بندی
- کد تأیید، کلید حساب شماست — آن را به هیچ‌کس ندهید
- تأیید دو مرحله‌ای را همین امروز در واتساپ و تلگرام فعال کنید
- پیام از حساب آشنا هم ممکن است جعلی باشد — با خود او تماس بگیرید
- اگر حسابتان دزدیده شد: ورود دوباره، آگاه‌کردن مخاطبان، گزارش به پلیس فتا با ۰۹۶۳۸۰
نویسنده : حدیثه حجتی
نظرات کاربران
ثبت پاسخ